Redakcja portalu BB365.info przedstawia zasady i definicje Etyki Dziennikarskiej, z którą w zgodzie, stara się kształtować prowadzone działania redakcyjne. Wszystkie osoby zabiegające o publikację swoim artykułów w zasobach portalu prosimy o zapoznanie się z poniższą treścią. Artykuły noszące znamiona naruszenia zasad Etyki nie będą publikowane.
Uwaga: niniejszy Kodeks Etyki dotyczy pracy dziennikarskiej, w szególności tekstów o charakterze informacyjnym. W portalu BB365.info znajduje się również wiele treści o charakterze artystycznym, wizjonerskim czy wręcz fantastycznym. Należy je traktować jako sztukę, a nie dziennikarstwo. Ich odbiór powinien być adekwatny do odbioru dzieła literackiego.
Wszelkie opinie i komentarze są własnością autorów. Redakcja nie ingeruje w ich treść. Wszelkie zasady obowiązujące użytkowników portalu spisane są w odpowiednich regulaminach.
ETYKA - nauka o moralności
* jest to ogół ocen i norm moralnych w danej epoce i zbiorowości społecznej lub konkretny ich system, tj. moralność
* są to oceny, normy, zasady i ideały określające poglądy, zachowania i działania uważane za właściwe
a zatem etyka pomaga nam zrozumieć:
* co jest dobre, co być powinno ?
* które działania ludzkie chronią zgodne z prawdą dobro osób ?
Fundamenty etyki to następująca triada:
PRAWDA, DOBRO, PIĘKNO
są ze sobą nierozerwalnie powiązane, wzajemnie się warunkują.
KODEKSY DEONTOLOGII DZIENNIKARSKIEJ
Każdy kierunek ludzkiego życia (a więc i dziennikarstwo) domaga się etyki, dlatego powstała DEONTOLOGIA czyli zespół zasad etycznych odnoszących się do konkretnej grupy zawodowej. Normy etyczne dotyczące profesji dziennikarskiej są zawarte w licznych kodeksach obowiązują jedynie, gdy zostaną uznane przez profesjonalistów, pozbawione są innych sankcji, które by je chroniły i zapewniały ich przestrzeganie ułatwiają dziennikarzowi orientację, by przedstawiać PRAWDĘ w sposób wierny mają zatem „tylko” znaczenie honorowe, tj. obowiązują w sumieniu.
Jest wiele kodeksów regionalnych, partykularnych, często obowiązujących w regionalnych tytułach. Do najbardziej znanych należą:
a) na świecie
- Deklaracja Paryska 1983r. „ Międzynarodowe Zasady Etyki Zawodowej w Dziennikarstwie”
- Rada Europy 1993r. „Europejski Kodeks Deontologii Dziennikarskiej”
b) w Polsce
- „Dziennikarski Kodeks Obyczajowy" Stowarzyszenia Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej 27 września 1991r.
- „Karta Etyczna Mediów” 1995r. ( przyjęta przez wszystkie stowarzyszenia dziennikarskie)
UWARUNKOWANIA DO WYKONYWANIA ZAWODU
Nie wszyscy są predestynowani do wykonywania fachu dziennikarskiego. Niezbędne są m.in.:
* umiejętność rozeznawania problemu i jego poprawne, logiczne formułowanie
* umiejętność przekazywania myśli w słowie i w piśmie
* umiejętność nawiązywania kontaktów z ludźmi
* umiejętności warsztatowe (doświadczenie, posiadanie mistrza)
* wiedza z innej dziedziny specjalistycznej
* wiedza dotycząca sprawy, o której się pisze
* dystans do własnego środowiska
Dziennikarz musi się także wykazywać intelektualną dociekliwością, obiektywizmem i bezstronnością, życzliwością wobec innych a także bezinteresownością.
Uwaga: SAMO SPRAWNE PRZEKAZYWANIE INFORMACJI NIE SPRAWIA, ŻE KTOŚ STAJE SIĘ DOBRYM DZIENNIKARZEM !
NIEZBĘDNE DYSPOZYCJE W ZAWODZIE DZIENNIKARZA
1. ROZTROPNOŚĆ
- u jej podstaw znajduje się mądrość; polega na umiejętności rozpoznania problemu i podjęcia właściwej decyzji w sytuacjach wyjątkowych
- należy pamiętać o przeszłości ( wyciąganie wniosków), orientować się w sprawach bieżących i posiadać zdolność przewidywania (ludzkich zachowań, konsekwencji podejmowania określonych decyzji), być przezornym i ostrożnym
- przeciwieństwem jest lekkomyślność – nieroztropność oraz przebiegłość- cwaniactwo
- roztropność pozwala widzieć w sposób obiektywny rzeczywistość i dba o urzeczywistnianie dobra
2. SPRAWIEDLIWOŚĆ
- polega na tym, aby w relacjach o ludziach i faktach „oddać każdemu, co jemu należne”,
- należy respektować niezbywalne prawa każdego człowieka i nie naruszać jego jego dóbr osobistych, dbać o zachowanie prawa do dobrej sławy
- sprawiedliwość broni przed krzywdą, kłamstwem, wewnętrzna uczciwość rodzi ostrożność w wyrażaniu sądów
3. MĘSTWO
- konieczne, by walczyć o prawdę i sprawiedliwość a także by sprzeciwiać się nieprawdzie, niesprawiedliwości i nieuczciwości
- wiąże się z narażaniem na szwank swojego bezpieczeństwa
- pozwala przezwyciężyć pokusy konformizmu (tzw. święty spokój), nie być uległym w obliczu groźby, a także nie ulec szantażowi, powstrzymać się przed przyjęciem łapówki, przejmowaniem się opinią środowiska
- może się urzeczywistniać w dwojaki sposób: przez atak ( jeśli zło jest do pokonania) lub przez opór (wstrzymanie naporu zła)
- męstwo służy prawdzie i dobru, a nie osiąganiu korzyści materialnych i ambicjonalnych
4. POKORA
- jest nieodłączna - zadaniem dziennikarza jest służba społeczeństwu i państwu; jest to uznanie daru i swojej niewystarczalności
- sprawia, że dziennikarz się nie wywyższa, ani nikogo nie poniża
- chroni przed pokusą autokreacji ( praca ma szeroki publiczny odbiór) - na niekorzyść dla faktów i ludzi
5. UMIARKOWANIE
- dotyczy relacji do nas samych, każe uznać swoje ograniczenia
- aby człowiek kierował się ku swemu celowi wolą i rozumem, a nie popędami
- dbałość aby przekaz był wiarygodny, a nie drżenie o tzw. oglądalność
JAKOŚĆ PRACY DZIENNIKARZA
- jest zależna od odpowiednich kwalifikacji
- dobra jakość pracy dziennikarza to rzetelność i wiarygodność
RZETELNOŚĆ
- dzięki sumienności tworzenie przekazów dokładnych informacja ma być : pełna, jasna, z kilku źródeł, ścisła
- przeciwieństwem jest nieścisłość
WIARYGODNOŚĆ
- dzięki uczciwości fakty przedstawiane są zgodnie z rzeczywistością
- przeciwieństwem jest oszustwo
BŁĄD W PRACY DZIENNIKARZA
- możliwy jako „wypadek przy pracy”, nigdy nie może być założeniem !
PRAWDA i jej znaczenie
JEST TO ZGODNOŚĆ (ADEKWATNOŚĆ) TREŚCI SĄDU Z RZECZYWISTYM STANEM RZECZY ( bez nawet pozoru, cienia fałszu)
- prawdę poznajemy na drodze nieustannego poszukiwania dzięki współpracy i pomocy innych
- nie ogranicza się do prawdomówności, jest to zgodność przekazu z wewnętrzną prawdą przedstawianych spraw - w tym celu należy dokonać wysiłku, aby poznać temat w sposób możliwie najpełniejszy, wolny od założeń (warunek bezstronności)
- do obowiązku należy rzetelne (bez „makijażu” przekłamań) prezentowanie wszystkich stanowisk z pełną argumentacją
- ich kwestionowanie wymaga poprawnego rozumienia
- przy prezentacji należy traktować odbiorców w sposób podmiotowy, z uznaniem w nich osób wolnych i rozumnych
- odbiorca ma pełne prawo nasze argumenty przyjąć, ale i odrzuci
ODSTĘPSTWA OD PRAWDY
- można prawdę znać, ale się nią nie kierować
- można tworzyć „swoją” prawdę
- można prawdą się posługiwać do innych celów
NIGDY NIE NALEŻY MÓWIĆ I PISAĆ NIEPRAWDY ! ( ale nie zawsze i nie wszędzie należy mówić wszystko)
KŁAMSTWO jest odstępstwem od prawdy, czyli od rzeczywistości; niszczy więzi społeczne i zaufanie; uderza w godność człowieka, jest wyrazem braku szacunku dla niego i świata w którym żyje.
MANIPULACJA (DEZINFORMACJA)
- manipulacja jest świadomym, zamierzonym i zaplanowanym działaniem mającym na celu zniekształcenie rzeczywistości oraz wyrobienie wpływu na świadomość i decyzje odbiorcy
- jest działaniem przeciw wolności i prawdzie tym bardziej niebezpiecznym, że trudno wykrywalnym
- jest uczestnictwem w kłamstwie
MANIPULACJA MOŻE POLEGAĆ NA PODAWANIU INFORMACJI:
* nieprawdziwych
* nieważnych lub mało ważnych z pominięciem istotnych
* ważnych jako nieważnych lub mało ważnych
* spreparowanych ( po odpowiedniej selekcji)
* wieloznacznych ( aby utrudnić rozumienie)
* w nadmiarze ( szum informacyjny)
MANIPULACYJNE SPOSOBY ODDZIAŁYWANIA
1. odwoływanie się do emocji ( pokazywanie wycinka faktów bez kontekstu)
2. informacja jako pewnik ( autorytet, uogólnienie)
3. statystyka i liczby
4. tytuły prasowe
5. telefoniczna opinia publiczna
6. powtarzanie
7. przemilczanie
8. ukrywanie
9. publiczność odziedziczona
10. symbolizacja
11. niezwykłość przekazu
12. moda
13. selekcja
14. eufemizmy
15. hiperbolizacja
16. tzw. Prawo Rossa
KONSEKWENCJE
PROPAGANDA ZEWN. - czyni podatnym także na asymilację treści pozapropagandowych publikowanych przez media wynika z:
* naiwności
* wyłączenia krytycyzmu
* traktowania mediów jak bezwzględnego autorytetu
PROPAGANDA WEWN. (AUTOMANIPULACJA) – najbardziej groźna, jest to efekt końcowy innych manipulacji, „pranie mózgu”, polega na:
* przyjęciu narzuconej wizji świata
* towarzyszy temu wewn. zgoda
Symptomy:
* obojętność
* przekonanie, że manipulacja ułatwia życie
* zaprzeczanie
* postępująca uległość
* krytyka tego, czego chce manipulator
Prowadzi do MENTALNOŚCI ZMANIPULOWANEJ, która blokuje rozwój osoby ( redukuje człowieka do roli przedmiotu; rozmnożenie światów i iluzja prowadzi do alienacji.
SPOŁECZNE KONSEKWENCJE:
* nowomowa
* język bełkotu, nienawiści, agresji
* niszczenie więzi międzyludzkich
* konsumizm i permisywizm
* uniformizacja
WARUNKI DOBREGO PRZEKAZU
- wiarygodny i rzetelny
- oparty na pewnych źródłach na każdym etapie, od zbierania, poprzez konstrukcję w konkretnym gat. dziennikarskim aż po wykorzystanie przekaz musi związany z prawdą
ZBIERANIE INFORMACJI
- z poszanowaniem sprawiedliwości jednostek i grup społecznych
SELEKCJA INFORMACJI
- ze względu na znaczenie oraz ich konsekwencje
* ważne ( dotyczące zdrowia, życia)
* niezbędne, by zrozumieć istotne problemy ( pokój, sprawiedliwość)
Uchybienie : złamanie słowa danemu informatorowi ( złamanie tajemnicy, niewłaściwe wykorzystanie powierzonych informacji)
1. Przedmiot przekazu - musi być zgodny z normą etyczną ( np. zakaz pornografii)
2. Okoliczności przekazu - kto, co , gdzie, kiedy, jakimi środkami
3. Cel - celem zawsze musi by dobro i prawda, nigdy zaś kariera, pieniądze czy popularność
ZŁO NIE MOŻE BYĆ POPEŁNIONE DLA UZYSKANIA DOBRA !
OBIEKTYWIZM
- warunek przekazania prawdy, dobra i piękna w przekazie w przekazie
* dziennikarz jako człowiek jest w różny sposób uwarunkowany ( życie, środowisko, okoliczności), dlatego powinien:
- zachować dystans, trzymać się faktów
- starać się być bezstronnym, tj. uwolnić się od uprzedzeń i założeń
- być rzeczowy
- nie ulegać wpływom ( niezależność )
* ponieważ dziennikarz pozyskuje wiadomości od subiektywnych informatorów, dlatego:
- zbiera materiały z wielu źródeł
- uzupełnia informacje
- jest zobowiązany od przedstawiania różnych punktów widzenia
* skąd wiem, że jestem obiektywny?
- kryterium sumienia
- czy biorę pod uwagę opinie innych?
- czy są to moje samodzielne przemyślenia?
- czy jestem pewny tego, co napisałem?
- czy przewiduję konsekwencje mojej pracy?
DOBRO
- kryterium dobra jest osoba ludzka i jej dobro, a zatem działanie, które nie respektuje dobra osoby ludzkiej i niszczy więzi międzyludzkie jest złe!
- dobro jest trudniejsze do oceny niż dobro
* Człowiek jest istotą obywatelską ( organizacja państwowa) i wspólnotową ( wspólnota społeczna)
DOBRO PAŃSTWOWE
- porządek prawny, charakteryzujący się zobiektywizowanymi i jednakowymi dla wszystkich obywateli i grup społecznych kryteriami oceny praw i obowiązków, zasług i win, wymaganiem bezstronności w funkcjonowaniu organów państwowych, administracyjnych, rządowych, prokuratorskich i służb porządkowych UWAGA: jeżeli organizacja życia społecznego jest oparta o rzeczywiste dobro, to dziennikarz powinien je wspierać
DOBRO WSPÓLNOTOWE
- jako cecha stosunków społ. i wówczas oznacza sposób traktowania określonych grup i jednostek ze względu na ich przynależność do takich czy innych klas, warstw, narodów, wspólnot religijnych, ras, płci . Odnosi się do równoprawności lub nierównoprawności grup społecznych i ich członków, oceny słuszności i adekwatności zasad i kryteriów podziału dóbr materialnych, wpływów i władzy oraz do wartości duchowych (autorytetu, uznania, prestiżu) ( także zwykła ludzka solidarność, uprzejmość, życzliwość, troska)
DOBRA ZEWNĘTRZNE - dotyczą człowieka i wspólnoty
DOBRA WEWNĘTRZNE - stanowią o byciu człowiekiem ( realizacja tych dóbr przez dziennikarza pozwala mu służyć społeczeństwu oraz osiągnąć samorealizację).
PIĘKNO
- należy do dziedziny estetyki, ale jest ściśle związane z etyką, ponieważ symbolicznie oddaje dobro etyczne
- jest odbiciem szacunku do odbiorcy ( wypaczenie np. pornografia)
- piękno powinno wyrażać treść przekazu
- stanowi jego jakość oraz formę ( każdy przekaz jest rodzajem dzieła sztuki), domaga się zatem
* dbałości o język (przeciw prymityzacji i wulgarności) a także
* starania o komunikatywność, prostotę, jasność, rozunmość i poprawność wypowiedzi
- jest niezbędne do interpretacji i zrozumienia świata, zwłaszcza gdy chcemy zająć się problemami głębszymi
- na dziennikarzu spoczywa duża odpowiedzialność, ponieważ piękno buduje człowieczeństwo
JEŻELI COŚ NIE JEST DOBRE I PRAWDZIWE JEST PIĘKNEM POZORNYM !
WOLNOŚĆ
PRAWO DO WOLNOŚCI MYŚLI I ICH WYRAŻANIA, FORMOWANIA I ROZPOWSZECHNIANIA SWOICH POGLĄDÓW ORAZ DOSTĘP DO INFORMACJI NALEŻĄ DO ELEMENTARNYCH PRAW CZŁOWIEKA
Co to jest wolność i jak się wyraża ?
* brak przymusu zewnętrznego
* możliwość realizacji rozumnych celów
* wyraża się jedynie w czynieniu dobra zgodnie z prawdą
* spotykanie się z innymi ludźmi jak równy z równym
* możliwość wyboru zarówno dobra, jak i zła
* przysługuje przede wszystkim jednostce i wyraża się w jej swobodach
* ograniczona ze względu na sprawiedliwość społeczną lub na społecznie uznany system praktyk i norm, a szczególnie ze względu na dobro drugiego człowieka i różnego rodzaju tajemnicami
* wolność wiąże się z odpowiedzialnością za swoje czyny
* pozwala człowiekowi samostanowić o sobie ( powinno się mieć świadomość swoich ograniczeń ( duchowe i biologiczne dziedzictwo, śodowisko, podjęte zobowiązania) absolutna wolność nie istnieje, bo byłaby wolnością od prawdy prowadzącą do samowoli, anarchii i ograniczenia wolności innych
* zachowanie wolności przez dziennikarza pozwala zachować wolność odbiorcom przekazu
* konieczna dojrzałość, aby zachować niezależność od ograniczeń zewnętrznych ( np. środowiska wywierające presję) i wewnętrznych ( lęk, niewiedza, sugestia masowa)
TAJEMNICA DZIENNIKARSKA
PRAWO DO TAJEMNICY PRZYNALEŻY KAŻDEMU CZŁOWIEKOWI
* fakty lub wydarzenia których człowiek nie chce ujawniać
* dane objęte tajemnicą państwową albo służbową uszanowanie obowiązku tajemnicy jest wyrazem sprawiedliwości, uczciwości, wierności i wolności
TAJEMNICA NATURALNA, PRZYRZECZONA, POWIERZONA
życie osobiste i rodzinne np. tajemnica informatora np. zawodowa - zobowiązania ( jej złamanie może przynieść jej naruszenie jest także tytułem czynności zawodowych niepowetowane szkody ) złamaniem umowy
OBOWIĄZKI WOBEC TAJEMNICY
- nie należy wnikać
- nie należy nadużywać
- nie należy ujawniać
STOSUNEK DZIENNIKARZA DO TAJEMNICY
* ma prawo do zachowania w tajemnicy swego nazwiska
* ma obowiązek chronić swego informatora
* ma obowiązek chronić informacje, których ujawnienie naraziłoby na szkody osoby trzecie
* nie może ujawniać danych osobowych ani wizerunków osób przeciwko którym toczy się postępowanie sądowe, podobnie w przypadku świadków, pokrzywdzonych i poszkodowanych
* nie może ujawnić zdobytej informacji, jeśli zastrzeże to informator
UWAGA: ziennikarz jest zwolniony z tajemnicy zawodowej, jeśli zwolni go z niej sąd (jeśli zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa).
KONFLIKT MIĘDZY PRAWEM DO INTYMNOŚĆI I ŻYCIA PRYWATNEGO A PRAWEM DO INFORMACJI
Każdy ma prawo do życia prywatnego i intymności, ale i do informacji - jak to pogodzić?
PO CO NAM PRAWO DO TAJEMNICY?
- człowiek „bez przerwy się staje”, potrzebna mu do tego sfera prywatności i intymności, której nikt nie naruszy
- posiada prawa, które muszą być chronione
* wrodzone (a nie z nadania)
* uniwersalne (wszyscy ludzie)
* niezbywalne (nie może z nich zrezygnować)
* nienaruszalne (nikt nie może ich odebrać)
Najbardziej osobiste dobra człowieka to:
a) życie prywatne ( ma odniesienie materialne- dom, rodzina, przyjaciele)
b) intymność ( wewnętrzny świat przeżyć i myśli który decyduje o odmienności każdego z nas), kiedyś wyraźny podział na sferę publiczną i społeczną, dziś pojawiła się sfera publiczna „duża rodzinka”
PRAWO DO INFORMACJI
Człowiek ma prawo do wolności wypowiedzi i ich rozpowszechniania. Mamy prawo do informowania i do bycia poinformowanym, poszukiwania informacji ( nowe potrzeby), bez względu na granice.
DEKLARACJA PRAW WIRGINII 1776r.DEKLARACJA PRAW CZŁOWIEKA I OBYWATELA 1789r.
POWSZECHNA DEKLARACJA PRAW CZŁOWIEKA 1948r.
art.18 prawo do wolności myśli, sumienia, religii
art..19 prawo do wolności opinii, słowa, przekonań, szukania, otrzymywania i udzielania informacji
MIĘDZYNARODOWY PAKT PRAW OBYWATELSKICH I POLITYCZNYCH 1966r.
GRANICA
Granicą w prawie do informacji jest prawo do życia prywatnego o intymności, dlatego obowiązują następujące zakazy:
1. ingerencji w życie prywatne, rodzinne, domowe
2. ataku na fizyczną i umysłową integralność, moralną, intelektualną wolność
3. ataku na honor i reputację
4. szkodliwej interpretacji słów i czynów
5. ujawniania kłopotliwych faktów z życia osobistego ( jeśli brak wyższej konieczności)
6. wykorzystywanie imienia, tożsamości, podobizny
7. szpiegowania, kontrolowania, prześladowania
8. przechwytywania korespondencji
9. podstępnego wykorzystywania wypowiedzi pisemnych lub utnych
10. ujawniania informacji pozyskanych w trakcie pełnienia obowiązków zawodowych
W wyjątkowych sytuacjach, dla dobra społecznego ( bonum commune), można tajemnicę naruszyć
1. w interesie społecznym
2. krzywda osób trzecich
3. dobrowolna zgoda
4. ze względu na charakter publiczny osób.
Ze względu na dziennikarski i redakcyjny charakter działalności portalu, przedstawiamy zasady Kodeksu, z którym Redakcja identyfikuje się, podporządkowuje i zaleca do stosowania swoim współpracownikom. Wszystkie osoby zabiegające o publikację swoim artykułów w zasobach portalu prosimy o zapoznanie się z poniższą treścią. Artykuły noszące znamiona naruszenia zasad Kodeksu nie będą publikowane.
Stowarzyszenia, związki zawodowe dziennikarzy oraz pracodawcy, świadomi odpowiedzialności wobec czytelników, słuchaczy i widzów, deklarują
przestrzeganie zasad "Karty etycznej mediów" i ustanawiają niniejszy kodeks:
I. Zasady ogólne
1. Dziennikarstwo jest zawodem służebnym wobec społeczeństwa. Podstawowym prawem i obowiązkiem dziennikarza jest poszukiwanie prawdy oraz
umożliwienie każdemu człowiekowi realizacji jego prawa do uzyskania prawdziwej, pełnej i bezstronnej informacji a także uczestniczenia w debacie
publicznej.
2. Zadaniem dziennikarza jest umożliwienie odbiorcom poznania, zrozumienia i własnej oceny rzeczywistości.
3. Szczególną powinnością dziennikarzy jest odpowiedzialne wykonywanie zawodu, kierowanie się szacunkiem wobec odbiorcy oraz normami etycznymi i zawodowymi.
4. Dziennikarze mają obowiązek chronić niezależność i wiarygodność uprawianego zawodu, strzec wolności słowa i pluralizmu mediów.
II. Etyczne i zawodowe obowiązki dziennikarzy
5. Dziennikarz bezstronnie relacjonuje, omawia i analizuje fakty oraz procesy społeczne, przedstawia ich kontekst oraz szeroką gamę poglądów na ich
temat, z podaniem źródła przytaczanych opinii. W razie trudności z dotarciem do jednej ze stron sporu obowiązuje stwierdzenie, że informacja zawiera dane częściowe.
6. Dziennikarzowi nie wolno manipulować informacją. Obowiązuje go skrupulatna ocena źródeł, sprawdzenie prawdziwości dostępnych informacji oraz
rzetelność w ich przekazywaniu. Prowadząc dyskusję, dziennikarz nie może wykorzystywać swojej roli w celu wpływania na jej przebieg i narzucania
końcowych wniosków. Redakcja, opracowanie czy montaż słownego, dźwiękowego, audiowizualnego lub informatycznego zapisu rzeczywistości nie mogą jej fałszować ani deformować.
7. Obowiązkiem dziennikarza jest oddzielenie informacji od komentarza. Gdy wyraża własne oceny i opinie wyraźnie sygnalizuje to
odbiorcy. Wyrażone w komentarzu opinie nie mogą fałszować omawianych faktów.
8. Dziennikarz zobowiązany jest do sprostowania z własnej inicjatywy, gdy okazuje się, że podana przez niego informacja jest fałszywa bądź
nieścisła.
9. Dziennikarz, kierując się dobrem wspólnym i poczuciem sprawiedliwości, ujawnia błędy i nadużycia w działalności władz, instytucji,
organizacji oraz przedsiębiorstw publicznych i prywatnych.
10. Dziennikarz, pełniąc swoje obowiązki zawodowe, oddziela od nich własną działalność polityczną i społeczną.
11. Dziennikarz, w związku z wykonywaniem zawodu, nie poddaje się naciskom, nie przyjmuje korzyści materialnych, nie podporządkowuje swojej
działalności interesom własnym i rodziny.
12. Dziennikarz, przedstawiając sceny przemocy, cierpienia i śmierci, czyni to jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach i w niezbędnym
zakresie; w poczuciu odpowiedzialności za ukazywane osoby. W każdym przypadku bierze pod uwagę wrażliwość odbiorców, mając szczególnie na względzie niekorzystny wpływ, negatywne wzorce, zagrożenie deprawacją - wynikające stąd dla dzieci i młodzieży.
13. Obowiązkiem dziennikarza jest poszanowanie wartości uniwersalnych, kultury i tradycji narodowej, postaw i przekonań religijnych
oraz poglądów osób niewierzących, tolerancja dla odrębności kulturowych i obyczajowych.
14. Dziennikarza obowiązuje zakaz publikacji głoszących propagandę wojny i nienawiść, w szczególności narodową, religijną i rasową.
15. Przesądzenie o winie osoby oskarżonej przed wyrokiem sądu jest niedopuszczalne. Dziennikarz zobowiązany jest poinformować odbiorcę o
uniewinnieniu lub uwolnieniu od zarzutu obwinionego w sprawie wcześniej przez siebie prezentowanej.
16. Dziennikarz zobowiązany jest przestrzegać norm prawnych i etycznych przy pozyskiwaniu informacji oraz szanować prawo informatorów do
ochrony nazwiska i twarzy.
17. Dziennikarz jest obowiązany do ochrony tajemnicy zawodowej. Nie ujawnia źródeł informacji bez zgody zainteresowanych.
18. Dziennikarz jest zobowiązany do szczególnej odpowiedzialności przy wypowiedziach małoletnich i osób, które nie są w stanie wyrazić na to
zgody w sposób świadomy i ocenić potencjalnych skutków swojej wypowiedzi.
19. Dziennikarzowi nie wolno naruszać dóbr osobistych.
20. Dziennikarz zobowiązany jest chronić prywatność każdego człowieka, chyba, że osoba sama ujawnia swoją prywatność. Może natomiast
ujawniać szczegóły z życia prywatnego osób pełniących funkcje publiczne w zakresie niezbędnym do oceny przydatności do pełnienia funkcji lub sposobu jej wykonywania.
21. Dziennikarzowi nie wolno wprowadzać odbiorców w błąd przez sugerowanie, podkreślenia i wyolbrzymianie sensacyjnego charakteru wydarzeń,
które nie znajdują potwierdzenia w materiale dziennikarskim.
22. Dziennikarz nie może odmówić osobie udzielającej informacji czy wywiadu autoryzacji cytowanej wypowiedzi, o ile nie była ona uprzednio
publikowana ze wskazaniem źródła. Ma natomiast obowiązek uszanowania woli informatora co do sposobu wykorzystania informacji i terminu publikacji,
jeśli zastrzeżenie takie zostało sformułowane przed przystąpieniem do zbierania materiału dziennikarskiego.
III. Dziennikarz i pracodawca
23. Dziennikarz świadomie wybiera i akceptuje politykę redakcyjną gazety, pisma czy stacji, w której pracuje, niemniej zachowuje prawo do własnych
poglądów oraz do odmowy wykonania zadań dziennikarskich niezgodnych z jego przekonaniami, normami etycznymi bądź prawnymi.
24. Reklama i tekst sponsorowany powinny być wyraźnie oznaczone i oddzielone od innych tekstów. Uprawianie kryptoreklamy jest niezgodne z etyką
dziennikarską. Dziennikarz nie ulega naciskom reklamodawców, nie ma obowiązku prowadzenia akwizycji reklam. Nie udostępnia swego nazwiska, twarzy czy głosu dla celów działalności reklamowej, chyba że jest to promocja gazety lub stacji, w której pracuje. Nie dotyczy to akcji humanitarnych i społecznych.
IV. Dziennikarz i jego koledzy
25. Obowiązkiem dziennikarza jest obrona dobrego imienia zawodu, solidarność zawodowa, która wyraża się w trosce o wspólne sprawy i w pomocy
potrzebującym kolegom.
26. Plagiat oraz wykorzystanie w całości bądź w części cudzej pracy dziennikarskiej, literackiej, artystycznej lub naukowej i podanie jej za
własną są szczególnym naruszeniem norm etycznych.
27. Działanie świadome na szkodę kolegów, zwłaszcza dla osiągnięcia korzyści osobistych, jest niedopuszczalne.
V. Postanowienia końcowe
28. Obowiązkiem każdego dziennikarza pracującego w polskich mediach jest przestrzeganie Karty Etycznej Mediów i postanowień niniejszego kodeksu. Za ich naruszenie obwiniony dziennikarz odpowiada przed sądem dziennikarskim lub związkowym.
29. Za nieprzestrzeganie kodeksu odpowiada rzeczywisty sprawca. Gdy jest on nieznany lub gdy redakcja nie chce ujawnić sprawcy, odpowiada ta
osoba, która zatwierdzała materiał do publikacji lub emisji.
30. O każdym uznanym przez Radę Etyki Mediów przypadku nieprzestrzegania zasad zawartych w Kodeksie będą poinformowani pracodawcy.
Treść orzeczeń Rady Etyki Mediów będzie udostępniana również opinii publicznej.
31. Wszystkie wątpliwości dotyczące interpretacji postanowień niniejszego kodeksu rozstrzyga na mocy swej uchwały Konferencja Mediów
Polskich.
32. Niniejszy dokument wchodzi w życie miesiąc od dnia podpisania przez członków należących do Konferencji Mediów Polskich.
/-/podpisy członków Konferencji Mediów Polskich